Bevalling

Voorbereiden

Elke bevalling is verschillend en wordt door iedereen weer anders ervaren. Hoe de bevalling bij jou zal zijn, kunnen wij niet van te voren inschatten. Maar wij kunnen je wel zoveel mogelijk vertellen over het proces wat zich dan afspeelt in je lichaam, zodat je begrijpt wat er gebeurt. Wij zullen je in de zwangerschap folders meegeven vanuit onze beroepsvereniging (KNOV), deze zijn in tien talen te downloaden:  “Hoe bereid je je voor?” en “Hoe ga je om met de pijn?”

Eén maal per maand is er een voorlichtingsavond in het IJsselland Ziekenhuis, die georganiseerd wordt door verschillende verloskundige praktijken, de gynaecologen van het IJsselland Ziekenhuis, Kraamzorg Rotterdam en het CJG(Centrum voor Jeugd en Gezin). Vooral wanneer je voor de eerste keer gaat bevallen, zal je hier veel nuttige informatie en tips horen.

Het volgen van een cursus, als voorbereiding op de bevalling, raden wij je aan. Hier leer je veel over verschillende houdingen die je kunt aannemen tijdens het bevallen. Je leert ontspannings- en ademhalingstechnieken, en krijgt veel aanvullende informatie over het geboorteproces. Dit is niet alleen handig als je voor de eerste keer gaat bevallen maar ook als je al een keer eerder bevallen bent. De cursus kan je een moment van ontspanning bieden en het is vaak prettig je kennis weer wat op te frissen.

Je mag zelf in de zwangerschap een geboorteplan maken. Hierin kan je jouw specifieke wensen en verwachtingen rondom de bevalling omschrijven. Wij bespreken je geboorteplan met jou en je partner als je ongeveer 36 weken zwanger bent. Het is fijn als je ons je geboorteplan ook digitaal stuurt, dan doen wij hem bij je dossier. Verder raden wij aan, het geboorteplan ook zelf mee te nemen met de bevalling. Tips over het schrijven van een geboorteplan vind je op de website van de KNOV.

Praktische zaken:

Via je zorgverzekeraar kan je vaak een kraampakket krijgen. Vraag dit na bij de verzekering. Als ze het pakket niet verstrekken, dan zal je het zelf moeten aanschaffen. Naast het kraampakket, zal je nog wat dingen in huis moeten hebben voor de bevalling. De volgende spullen heb je zowel nodig voor een thuis- als een poliklinische bevalling. Wij zouden het fijn vinden als je alles in huis hebt voordat je 37 weken zwanger bent.

  • Bedklossen of kratjes om je bed te verhogen tot minimaal 80 cm hoogte (klossen zijn te huren bij de thuiszorgwinkel)
  • Een po met een deksel
  • 2 emmers met vuilniszakken
  • 2 metalen kruiken met kruikenzakken
  • 12 hydrofiele luiers
  • 2 omslagdoeken voor de baby
  • Thermometer
  • 2 mutsjes voor de baby en kleertjes

Laatste weken

Vanaf 37 weken tot 42 weken mag je onder onze begeleiding bevallen. De kans dat je ná de uitgerekende datum bevalt, is groter dan ervoor. Beval je voor 37 weken of na 42 weken, dan verwijzen wij je naar de gynaecoloog. Deze zal dan ook je bevalling begeleiden.

Harde buiken

In de zwangerschap kan je last hebben van harde buiken. Vaak heb je daar bij een volgende zwangerschap meer last van dan bij een eerste zwangerschap. Op het moment van een harde buik, zijn er samentrekkingen van de baarmoeder en voelt je buik oncomfortabel hard aan. Doorgaans is een harde buik niet pijnlijk. Vaak nemen de harde buiken toe naarmate je verder in de zwangerschap bent maar ook als je bijvoorbeeld te druk bent. Druk kan je zijn met je werk, je andere kind(eren) maar ook als je zorgen of stress hebt, ervaar je vaak meer harde buiken. Rust en ontspanning zorgen ervoor dat het vaak beter gaat. Geef tijdig toe aan de signalen die je lichaam geeft!

Voorweeën

In de laatste weken van je zwangerschap kan het zijn dat je regelmatig last hebt van voorweeën. Dit zijn pijnlijke harde buiken die met een zekere regelmaat kunnen komen. Deze voorweeën zijn vaak kort van duur (20-40 seconden). Ze komen met name in de nacht voor en kunnen wel enkele uren aanhouden. Hierdoor krijg je geen ontsluiting, maar de baarmoedermond wordt zo wel langzaam klaargemaakt voor de bevalling. Soms helpt een warme douche, een kruik of een paracetamol tegen deze pijn.

Indalingsweeën

Dit zijn pijnlijke steken helemaal onder in de buik tot in de vagina. Het hoofdje van de baby daalt steeds een stukje dieper in. De ene vrouw heeft hier meer last van dan de andere. Ontsluiting krijg je nog niet van deze weeën. Je voelt wel vaak daarna het hoofdje wat dieper in je bekken zitten en wellicht heb je wat meer ruimte onder je ribben omdat je baby wat is gezakt. Het kan helpen om een lekker warm bad of douche te nemen of een warme kruik tegen je buik aan te leggen. Probeer wat te gaan rusten of (‘s nachts) verder te slapen.

Slijmprop

Tegen het einde van je zwangerschap kun je (een deel van) de slijmprop verliezen. De slijmprop bestaat uit taai slijm met bloed. Het verliezen van de slijmprop geeft aan dat je baarmoedermond aan het veranderen is. Het wil echter niet zeggen dat je onmiddellijk gaat bevallen. Dit kan soms nog weken duren. Maak je je zorgen over de hoeveelheid bloedverlies dan mag je ons altijd bellen.

Ontsluitingsweeën

De meeste bevallingen beginnen met weeën (90%). Vaak begint het met onregelmatige pijnlijke harde buiken die wisselend van frequentie, kracht en duur zijn. Ontsluitingsweeën kunnen voorafgegaan worden door voorweeën, maar dit hoeft niet het geval te zijn. Zolang de weeën nog niet regelmatig komen, kunnen de weeën van het ene op het andere moment weer stoppen. Over het algemeen geldt, dat de ontsluiting op gang komt vanaf het moment dat de weeën 60 seconden duren. De eerste uren (de zogenaamde latente fase) vordert de ontsluiting meestal nog niet zo snel. Dit komt omdat de baarmoedermond eerst moet verstrijken (korter worden) en verder verweken voordat deze helemaal open kan gaan. De laatste centimeters gaan over het algemeen weer wat sneller. Probeer zolang mogelijk te ontspannen. Dit kan je het beste doen door rustig adem te halen en de weeënkracht zijn werk te laten doen. Er kan tijdens de ontsluiting wat slijmerig rood bloedverlies zijn, het zogenaamde ” tekenen”. Dit is volkomen normaal.

Wanneer bellen?

Bij de bevalling van je eerste kind, bel je ons wanneer je een uur lang weeën om de 3 minuten hebt die één minuut aanhouden. Bij de bevalling van je tweede of volgende kind bel je ons wanneer je weeën om de 5 minuten hebt. Het kan ook zijn dat je andere instructies hebt gekregen tijdens de controle. Volg deze dan op.

Vruchtwater

Sommige bevallingen beginnen met het breken van de vliezen (10%). Je verliest dan een deel van het vruchtwater. Er zullen na dit moment meestal kleine scheutjes vruchtwater blijven aflopen. Kijk goed naar de kleur van het vruchtwater en bewaar je ondergoed en maandverband. Het vruchtwater hoort helder (doorzichtig, wittig, rozig of met witte vlokjes) te zijn. Soms zit er wat slijm of bloed doorheen. Dit is normaal. Als je overdag (tussen 8.00 en 20.00 uur) vruchtwater verliest bel ons dan op de diensttelefoon. Breken de vliezen ’s nachts, is het water helder en is het hoofdje goed ingedaald (dit krijg je de laatste weken van je zwangerschap tijdens de controles duidelijk te horen), dan bel je ons de volgende ochtend. Is het water groen of bruin van kleur, dan moet je ons altijd direct bellen, ongeacht het tijdstip! Het kindje heeft dan in het vruchtwater gepoept en dan sturen wij je door naar het ziekenhuis.

Als het vruchtwater helder is wordt er eerst 24 uur afgewacht of de weeën spontaan op gang komen. In die 24 uur word je een keer door de gynaecoloog in het ziekenhuis gezien. Je krijgt dan een hartfilmpje van de baby (CTG) en een echo. In overleg met de gynaecoloog wordt afgesproken wanneer de bevalling ingeleid zal worden indien de weeën niet spontaan op gang komen.  Je mag niet meer zwemmen, in bad of vrijen als de vliezen gebroken zijn. Verder is het belangrijk om je temperatuur in de gaten te houden. Mocht je temperatuur 37,8 graden of hoger zijn moet je ons even bellen. 

Waar bevallen

In Nederland kun je, zolang alles goed gaat, onder leiding van de verloskundige thuis of poliklinisch in het ziekenhuis bevallen. Tijdens de zwangerschap of bevalling kan er een medische indicatie ontstaan. In dat geval zullen wij de zorg overdragen aan de gynaecoloog en zal je in het ziekenhuis moeten bevallen. Wanneer je geen medische indicatie hebt mag je zelf kiezen waar je wilt bevallen. Zowel thuis als in het ziekenhuis bevallen is veilig maar beiden kennen voor- en nadelen. Die zullen wij in de zwangerschap met je bespreken. Kies de plek die voor jou goed voelt waar jij denkt dat je het best kan ontspannen. Hou voor jezelf wel beide opties open, zodat je niet erg teleurgesteld bent wanneer het toch anders loopt dan je van te voren had gepland.

Thuis

Nederland is één van de weinige westerse landen, waar de thuisbevalling plaats vindt. De zorg die hiervoor nodig is, is hier 24 uur per dag, 7 dagen per week beschikbaar. Wij passen strikte risicoselectie toe, op elk moment, vanaf het begin dat je bij ons in zorg komt. Dit maakt dat het veilig is om als gezonde zwangere bij ons te bevallen op een plaats die jij zelf wenst. Bij een thuisbevalling worden wij geassisteerd door een kraamverzorgster. Wanneer je de wens uitspreekt om thuis te bevallen, komen wij altijd een keer op huisbezoek –zo rond de 33-35 weken- om te kijken of je thuis alles op orde hebt voor de bevalling. Ook schatten wij op zo’n moment in of het medisch verantwoord is om thuis te bevallen. Waar wij bijvoorbeeld naar kijken is of we makkelijk weg kunnen komen mochten we toch nog naar het ziekenhuis moeten.

Poliklinisch

Ook een poliklinische bevalling begint gewoon thuis. Wij overleggen met jou wanneer je naar het ziekenhuis gaat. Meestal is dat wanneer de weeën goed op gang zijn en je ongeveer halverwege de ontsluitingsfase bent. In het ziekenhuis begeleiden wij je bevalling en worden wij geassisteerd door een verpleegkundige of een kraamverzorgster. Een reden om poliklinisch te bevallen kan zijn dat je je daar plezieriger bij voelt. Ook kunnen er omstandigheden zijn waardoor thuis bevallen niet ideaal is. Een voordeel van poliklinisch bevallen is dat als er toch een gynaecoloog nodig blijkt te zijn bij de bevalling, dat je dan niet meer vervoerd hoeft te worden naar het ziekenhuis. Bedenk wel dat de gynaecoloog ’s nachts niet altijd in het ziekenhuis aanwezig is. Als je poliklinisch bevalt moet je hiervoor een eigen bijdrage betalen. De hoogte hiervan verschilt per ziektekosten verzekeraar. Mocht er ten tijde van de bevalling een medische indicatie komen vergoed je verzekering de bevalling.

Belinstructies voor de bevalling